Μη ξεφεύγουμε όμως, ο Άγιος Βαλεντίνος δεν ήταν ένας. Ήταν δύο. Ναι, η Εκκλησία έκανε multiverse πριν το κάνει η Marvel. Στον 3ο αιώνα μ.Χ., στην εποχή που η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία είχε περισσότερους αυτοκράτορες απ’ ό,τι εμείς ντικπικς, εμφανίζονται δύο μάρτυρες με το ίδιο όνομα. Ο πρώτος είναι ο Άγιος Βαλεντίνος της Ρώμης. Ιερέας. Ζει επί Κλαύδιου Β΄ Γοτθικού έναν τύπου που είχε το παρατσούκλι “Γοτθικός” επειδή νικούσε Γότθους, όχι επειδή φορούσε μαύρα και άκουγε death metal. Ο Κλαύδιος, λέει η παράδοση, αποφάσισε ότι οι παντρεμένοι άντρες δεν κάνουν καλούς στρατιώτες. Και κάπου εκεί, σε ένα γραφείο γεμάτο παπύρους, σκέφτηκε "Ξέρω!
Θα απαγορεύσω τους γάμους!". Γιατί, ως γνωστόν, τίποτα δεν σταματά την poocha όπως ένα αυτοκρατορικό διάταγμα (not).Ο Βαλεντίνος της Ρώμης, όμως, φέρεται να πάντρευε κρυφά ζευγάρια. Δηλαδή πρακτικά ήταν ο πρώτος “underground wedding planner” της Ιστορίας. Συλλαμβάνεται. Φυλακίζεται. Και εδώ έρχεται μία λεπτομέρεια που δεν λέγεται συχνά, σύμφωνα με μεταγενέστερη παράδοση, μέσα στη φυλακή θεράπευσε την κόρη του δεσμοφύλακα από τύφλωση. Πριν εκτελεστεί, της έστειλε σημείωμα υπογράφοντας "από τον Βαλεντίνο σου". To πως βρήκε το φως της είναι υπό διερεύνηση (μμμμμ...) . Αν αυτό είναι ιστορικό γεγονός ή το πρώτο μεταφυσικό σεξάκι της ύστερης αρχαιότητας, δεν το ξέρουμε.Ξέρουμε όμως ότι η φράση αυτή θα γινόταν αργότερα βιομηχανία καρτών.
Την ίδια περίπου περίοδο έχουμε και τον Άγιος Βαλεντίνος του Τέρνι, επίσκοπο της Interamna (σημερινό Terni). Αυτός δεν ήταν απλώς ιερέας, αλλά επίσκοπος, upgrade στο εκκλησιαστικό skill tree. Και αυτός μαρτυρείται επί 3ου αιώνα. Και αυτός πεθαίνει για την πίστη του. Και κάπου εδώ οι ιστορικοί αρχίζουν να ξύνουν το κεφάλι τους. Είναι δύο διαφορετικοί άνθρωποι; Ναι! Και πως γκένεν αυτό; Οι πηγές είναι τόσο συγκεχυμένες που σε κάποια μεσαιωνικά μαρτυρολόγια οι ιστορίες μπλέκονται σαν fan fiction που πέρασε για canon.
Πάντως η 14η Φεβρουαρίου πιθανότατα επιλέχθηκε όχι επειδή "είναι ρομαντική", αλλά επειδή τότε τελούνταν στη Ρώμη τα Λουπερκάλια, μια παγανιστική γιορτή γονιμότητας με κατσίκες, μαστίγια και νεαρούς που έτρεχαν ημίγυμνοι στους δρόμους (κάτι σαν το Πάσχα στο χωριό μου). Η Εκκλησία είχε την εκπληκτική στρατηγική να αντικαθιστά θορυβώδεις παγανιστικές γιορτές με… λιγότερο ημίγυμνες χριστιανικές επετείους.Έτσι, η μνήμη ενός μάρτυρα πήρε τη θέση μιας γιορτής γονιμότητας. Branding level, θεϊκό. Αλλά η πραγματική στροφή προς τον ρομαντισμό δεν έγινε στην αρχαιότητα. Έγινε στον Μεσαίωνα, όταν ο Geoffrey Chaucer έγραψε ότι την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου τα πουλιά (εννοώ τα πτηνά πρόστυχη) διαλέγουν ταίρι.
Και ξαφνικά ένας 3ος αιώνας μάρτυρας μετατρέπεται σε προστάτη της ερωτικής επιλογής. Από μαστίγια γονιμότητας σε ποιητικά πουλιά. Evolution, baby. Το '69 (μμμμ part2) η Καθολική Εκκλησία, σε μια κίνηση θεολογικού housekeeping, αφαίρεσε τον Άγιο Βαλεντίνο από το Γενικό Ρωμαϊκό Ημερολόγιο, επειδή τα ιστορικά δεδομένα ήταν… ας πούμε....Netflix-docuseries level τεκμηρίωσης. Κοινώς; Για τον πάπαρο. Παραμένει άγιος, αλλά η παγκόσμια υποχρεωτική εορτή του καταργήθηκε.
Δηλαδή ο άνθρωπος μαρτύρησε και μετά από 1700 χρόνια του είπαν "Ξέρεις… δεν είμαστε σίγουροι ποιος ακριβώς είσαι".Οπότε τι έχουμε; Δύο πιθανούς μάρτυρες. Έναν αυτοκράτορα με παράξενες στρατιωτικές θεωρίες. Μια παγανιστική γιορτή με κατσίκες. Έναν μεσαιωνικό ποιητή που είπε "τα πουλιά ερωτεύονται". Και μια σύγχρονη βιομηχανία που πουλάει αρκουδάκια με καρδιές.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε θρύλο και ιστορία, σε αίμα και ροδοπέταλα, υπάρχει ένας ή δύο Βαλεντίνοι που πέθαναν για την πίστη τους, χωρίς να φαντάζονται ποτέ ότι θα κατέληγαν προστάτες των ανθοπωλείων. Αν αυτό δεν είναι η πιο απρόβλεπτη πλοκή της Ιστορίας, τότε δεν ξέρω τι είναι.
Vasilis Cøũts
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου